U bent hier: Parochie / Kerken / Franciscus en Clarakerk / Achtergrondinformatie / Heiligen / Nicolaas en Gezellen (Martelaren van Gorcum)
Laatst gewijzigd: 14-02-2011

Nicolaas en Gezellen (Martelaren van Gorcum)

Met de Martelaren van Gorcum worden negentien katholieken aangeduid die omwille van hun geloof zijn vermoord. Op 26 juni 1572 namen de Water geuzen de Zuid-Hollandse stad Gorcum (ook: Gorinchem) in. Hoewel geloofsvrijheid door de bezetters was toegezegd werden de zeventien geestelijken en twee lekenbroeders gevangen genomen en gefolterd. De watergeuzen onder leiding van de protestant Lumey vervoerden hen naar Den Briel. Overigens wilde Willem van Oranje niets hebben van het optreden van Lumey. Hij nam hem later zijn kaperbrieven af. De geestelijken werden in Den Briel na langdurige foltering opgehangen omdat ze weigerden hun geloof in de eucharistie en hun gehoorzaamheid aan de paus af te zweren. Op 9 juli 1572 werden zij bij Den Briel opgehangen en vervolgens werden hun lichamen verminkt.

Lumey had niet de standvastigheid van de martelaren: hij overleed in de schoot van de moederkerk.

In 1675 werden de martelaren zaliggesproken en in 1867 nam Pius IX hen op in de Romeinse canon. Hun gedachtenis is op 9 juli. In 1972 werd de moord op de martelaren officieel herdacht door de toenmalige kardinaal Alfrink, minister Marga Klompé en koningin Juliana.

De Martelaren van Gorcum stond tijden het jaar van de Eucharistie (2005) bijzonder in de belangstelling. Wijlen paus Johannes Paulus II noemde in zijn encycliek Ecclesia de Eucharistia (2003) hen “martelaren van de eucharistie” in een erelijst van “heiligen die met een bijzondere intensiteit uiting gaven aan hun vurige liefde voor de eucharistie”.

De martelaren
Onder de martelaren bevonden zich 11 Franciscanen of minderbroeders, 1 Dominicaan of predikheer, 2 Norbertijnen of witheren en 5 wereldheren. Hieronder volgen de namen met telkens hun geboortedatum.

  • Leonardus van Veghel (1527), woordvoerder, wereldheer en sinds 1566 pastoor van Gorcum
  • Petrus van Assche (1530), Franciscaner broeder
  • Andreas Wouters (1542), wereldheer, pastoor in Heinenoord op Oud-Beijerland
  • Nicasius van Heeze (1522), Franciscaner theoloog
  • Hieronymus van Weert (1522), Franciscaner priester, pastoor te Goirle
  • Antonius van Hoornaar (onbekend), Franciscaner priester
  • Godfried van Duynen (1502), wereldheer, pastoor in Noord-Frankrijk
  • Willehad van Denemarken (1482), Franciscaner priester
  • Jacobus Lacobs (1541), Norbertijn
  • Francisus de Roye (1549), Franciscaner priester
  • Joannes van Hoornaar (van Keulen) (onbekend), Dominicaner priester, pastoor te Hoornaar bij Gorcum
  • Antonius van Weert (1523), Franciscaner priester
  • Theodorus van der Eem (tussen 1499-1502), Franciscaner priester, rector van de Tertiarissen in Gorcum
  • Cornelius van Wijk bij Duurstede (1548), Franciscaner lekenbroeder
  • Adrianus van Hilvarenbeek (1528), Norbertijn en pastoor in Monster
  • Godfried van Mervel (1512), Franciscaner priester, koster van het minderbroederklooster te Gorcum
  • Joannes van Oosterwijk (1504), regulier kanunnik van het Regularissenklooster van het Oud-Begijnhof te Gorcum
  • Nicolaas Poppel (1532), wereldheer, bijpastoor van Gorcum
  • Nicolaas Pieck (1534), Franciscaner priester, theoloog en omstreeks 1568 benoemd tot gardiaan van het minderbroederklooster van Gorcum

Kort na de heiligverklaring werden in diverse steden spontaan broederschappen opgericht, zoals in Delft, Gouda, Rotterdam en Den Haag. Dit werd ook sterk door het bisdom gestimuleerd.

(Bron: www.isidorusweb.nl)